Internet w praktyce

Słowniczek najważniejszych pojęć

100BaseT – 100Base-T – Fast Ethernet – standard szybkiej transmisji dla sieci lokalnych o przepływności 100 Mbit/s w topologii gwiazdy, realizowanej za pomocą nieekranowanej pary przewodów symetrycznych (UTP kat. 3, 4 i 5), ekranowanej skrętki symetrycznej STP lub światłowodów wielomodowych. Maksymalny zasięg sieci w standardzie 100baseT wynosi 100 m dla połączeń wykonanych przy użyciu skrętki symetrycznej.

Alias – adres poczty elektronicznej będący w rzeczywistości odwołaniem do skrzynki o innym adresie. Aliasy są często wykorzystywane do podawania adresu przy użyciu nazwy funkcji w organizacji, a nie bezpośrednio imienia lub nazwiska osoby (np. kowalski@lannet.com.pl).

Aplet (applet) – program, który może być ściągany z sieci i uruchamiany na komputerze użytkownika (patrz Java).

ARP (Address Resolution Potocol) – protokół wyróżniania adresów TCP/IP, używany do uzyskiwania fizycznych adresów węzłów sieci w sytuacjach, gdy znane są tylko ich logiczne adresy IP.

Autoryzacja – poświadczenie autentyczności danych użytkownika.

BGP – protokół routingu BGP wykonuje routing międzydomenowy w sieciach pracujących z protokołem TCP/IP. Należy do klasy protokołów zewnętrznych. Wykonuje routing pomiędzy wieloma systemami autonomicznymi (AS) zwanych domenami i wymienia informacje o routingu i dostępności z innymi systemami posługującymi się tym protokołem. Podobnie jak każdy protokół routingu, BGP utrzymuje tablice routingu, przesyła uaktualnienia routingu i podejmuje decyzje o trasie kierowania ruchu. Protokół BGP używa tylko jednej miary routingu do wyznaczenia optymalnej ścieżki do danej sieci. Miara ta składa się z arbitralnie przyjętej liczby jednostkowej, która określa stopień preferencji konkretnego łącza. Zazwyczaj miarę tę przypisuje do każdego z łączy administrator sieci, kierując się różnorodnymi kryteriami. Może to być liczba systemów autonomicznych, przez które przechodzą, stabilność lub szybkość, opóźnienie lub koszt. Główną funkcją systemu BGP jest wymiana z innymi systemami BGP informacji o dostępności sieci, w tym informacji o ścieżkach systemów autonomicznych. Informacja ta jest niezbędna do konstrukcji grafu połączeń systemów autonomicznych, z którego można eliminować pętle i podejmować strategiczne decyzje o wyborze trasy pakietów. Każdy router utrzymuje tablicę routingu, zawierającą wszystkie możliwe ścieżki do poszczególnych sieci. Informacja o routingu otrzymana jest od równorzędnego routera (peer), i jest przechowywana do czasu, gdy zostanie odebrane przyrostowe uaktualnienie. Protokół BGP stanowi także ochronę przed przeciążeniem czy awarią łącz, pozwala optymalnie rozłożyć obciążenie i likwidować „wąskie gardła” na poszczególnych łączach. Obecnie powszechnie stosowana jest wersja 4 protokołu BGP oznaczana jako BGP-4.

Bps – bity na sekundę, ilość danych w bitach transmitowanych przez modem lub łącze.

Cookies – „ciasteczka” lub wspólna nazwa plików zapamiętywanych na twardym dysku przez przeglądarkę WWW, która przechowuje informacje o odwiedzanych stronach, grupach dyskusyjnych, itp. Podobnie komputer właściciela witryny WWW zapisuje dane o odwiedzających.

Dial-up (połączenie dodzwanialne) – dostęp do internetu przez zwykłą linię telefoniczną i modem.

DNS (Domain Name Space) – hierarchiczna baza nazw obejmująca całość Internetu. Zastąpiła wykorzystywany wcześniej główny HOSTS.TXT. Mechanizm DNS zapewnia odwzorowanie nazw wszystkich stacji internetowych.

Domeny – grupy zasobów internetu połączone w zależności od ich rodzaju. Skróty są rozszerzeniem nazw adresów witryn zastępujących numery IP. Z końcówkami: .com – dla witryn komercyjnych, .edu – dla witryn edukacyjnych, .gov – dla witryn rządowych.

Host – jakikolwiek komputer w sieci z aplikacjami i programami udostępnianymi bezpośrednio innym komputerom podłączonym do sieci.

HTML (Hyper Text Markup Language) – protokół przesyłania hipertekstu. Jest to język programowania stron internetowych. Protokół oparty na mechanizmie pytanie-odpowiedź, pozwalający na przeglądanie zasobów przechowywanych w sieci WWW. Klient przesyła żądanie określonej strony WWW z serwera, a serwer zwraca jej zawartość. Czyli jest to zestaw poleceń do komunikacji między serwerem a siecią WWW.

EDI (Electronic Data Interchange) – elektroniczna wymiana dokumentów.

Ekstranet – zewnętrzna, zwykle zamknięta sieć transmisji danych oparta na technologii internetowej, np. między oddziałami firmy.

E-mail (electronic mail) – system umożliwiający przesyłanie danych tekstowych, graficznych i innych w sieci Internet.

Ethernet – sieć oparta na mechanizmie CSMA/CD (Carrier-Sense Multiple Acces with Collision Detection, wspólny dostęp ze sprawdzaniem stanu i wykrywanie kolizji). Opracowanie standardu Ethernet pozwoliło na szeroką dostępność sieci lokalnych.

Firewall – stacja oddzielająca sieć lokalną od świata zewnętrznego. Usługa przekazywania pakietów pomiędzy tymi środowiskami może zostać ograniczona określonym zbiorem zasad.

FTP (File Transfer Protocol) – protokół przesyłania plików między komputerami w poprzez Internet.

Gopher – system dystrybucji informacji tekstowej w Internecie (głównie bazy tekstowe uniwersytetów). Obecnie coraz rzadszy, bo zastępowany przez WWW.

Hipertekst (hypertext) – multimedialny dokument zawierający tekst, grafikę, pliki audio, specjalne programy, linki do innych dokumentów, niekoniecznie mające związek z Internetem.

Home page (Strona domowa ) – pierwsza strona witryny internetowej, także pierwsza strona ładująca się automatycznie po uruchomieniu przeglądarki (jeśli została określona).

IMAP – Internet Message Access Protocol (Internetowy protokół udostępniania poczty). Protokół umożliwiający klientom pobieranie wiadomości email z serwera. Pozwala na przechowywanie hirarchiczne uporządkowanych wiadomości na serwerze.

Internet – połączone między sobą sieci szkieletowe: lokalne, regionalne i narodowe używające tego samego protokołu telekomunikacyjnego (TCP/IP).

Intranet – wewnętrzna, zwykle zamknięta sieć transmisji danych oparta na technologii internetowej, np. w obrębie jednego przedsiębiorstwa.

IP (Internet Protocol Address) – indywidualny numer identyfikacyjny każdego serwera podłączonego do Internetu, np. 157.25.192.69 .

IRC (Internet Relay Chat) – system pozwalający wielu użytkownikom Internetu na wymianę informacji tekstowej w czasie rzeczywistym.

ISP – dostawca usług internetowych (ISP, czyli Internet Service Provider) – firma oferująca dostęp do internetu oraz inne usługi, takie jak konta poczty elektronicznej, utrzymywanie stron WWW.

Java – język programowania stworzony przez Sun Microsystems, służący do tworzenia apletów, które mogą być uruchamiane na każdym komputerze niezależnie od jego systemu operacyjnego.

LAN (Local Area Network) inaczej sieć lokalna – zbiór komputerów pracujących w zamkniętym obszarze i połączonych nośnikiem o wysokiej przepustowości.

Link – odnośnik do innych dokumentów, zwykle utożsamiany z adresem strony internetowej.

LMDS – System lokalnego, radiowego dostępu dla dużej liczby klientów, zapewniający dwukierunkową komunikacją ze skalowalną przepływnością. Możliwość uzyskania dużych przepływności oraz różne sposoby obsługi ruchu pozwalają wprowadzać różnorodne usługi z gwarancją jakości.

Login – proces rejestracji sesji użytkownika w wielodostępowym systemie operacyjnym komputera. Daje dostęp do określonych zbiorów lub dokumentów.

MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions) – protokół umożliwiający przesyłanie pocztą elektroniczną tekstów, plików audio, wideo, obrazów itp.

Modem – urządzenie przekształcające informacje cyfrowe na serię tonów (sygnał analogowy) i odwrotnie. Dla transmisji danych przez zwykłe łącze telefoniczne.

NAT – Network Address Translation (tłumacznie adresów sieciowych). Schemat adresowania, w którym adresy IP sieci wewnętrznej są ukrywane przed siecią zewnętrzną. Podczas przekazywania przez firewall pakietu do świata zewnętrznego każdy adres wewnętrzny jest zastępowany wspólnym adresem zewnętrznym.

Podpis elektroniczny – dane personalne lub znacznik automatycznie dołączany do elektronicznego listu lub dokumentu.

Portal – witryna ze strukturalnie uporządkowanymi informacjami. Portale publiczne zawierają dużą liczbę skatalogowanych linków. Ich funkcją jest wywieranie wpływu na ruch użytkowników w Internecie i ułatwienie poruszania się w gąszczu informacji.

PPP (Point-to-point Protocol) – protokół do konwertowania połączenia dial-up z połączeniem point-to-point poprzez Internet. Często stosowany przy dostępie do sieci przez linię telefoniczną. Bardziej stabilny od połączenia SLIP.

Protokół – zbiór zasad według których komputery wymieniają między sobą informacje.

Proxy – usługi działające na rzecz klienta kierującego żądania komunikacyjne do świata zewnętrznego. Klient przekazuje żądanie do usługi proxy, a ta je realizuje. Uzyskana odpowiedź jest przekazywana inicjującemu klientowi.

Prywatny klucz – jeden z dwóch kluczy stosowanych w asymetrycznym systemie kodowania informacji. Znany tylko jego właścicielowi.

Przeglądarka – program służący do oglądania stron internetowych.

Publiczny klucz – jeden z dwóch kluczy stosowanych w asymetrycznym kodowaniu informacji. Dostępny dla wszystkich.

Robot – często używany termin dla narzędzi automatycznie przeszukujących zasoby Internetu.

Router – komputer ze specjalnym oprogramowaniem który zarządza połaczeniami pomiedzy kilkoma sieciami lokalnymi. Sprawdza on adresy docelowych dla pakietów i wybiera drogi przesłania sygnału.

Serwer – komputer sterujący pracą sieci komputerowej; część protokołu client-server uruchamianego na komputerze podłączonym do sieci i odpowiadającego na żądania klienta. Przeglądarka WWW jest klientem serwera WWW. Serwer sieciowy w przeciwieństwie do hosta obsługuje użytkownika poprzez komputer pośredni.

Sieć – zespół połączonych systemów komputerowych, także system kabli lub światłowodów, które transmitują sygnały telekomunikacyjne.

SLIP (Serial Line Internet Protocol) – protokół umożliwiający wykorzystanie połączenia dodzwanialnego poprzez linię telefoniczną do podłączenia się do Internetu. Podobny do PPP, jednak dużo mniej stabilny.

SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) – protokół określający sposób wymiany elektronicznych wiadomości w sieci Internet.

SSL (Secure Socket Layer) – protokół zaprojektowany przez Netscape Communications, umożliwia bezpieczną transmisję danych między serwerem a komputerem użytkownika, zamyka dla osób niepowołanych przegląd przesyłania danych.

Strona WWW (witryna internetowa) – dokument HTML lub witryna internetowa.

Szerokość pasma przenoszenia – ilość informacji, która może być transmitowana przez łącze w określonym czasie.

TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) – protokół określający zasady wymiany informacji między komputerami.

UN/EDIFACT (United Nations EDI) – międzynarodowy standard dla dokumentów EDI do celów administracyjnych, komercyjnych i transportu. Zasady składni EDIFACT opublikowane zostały przez ISO jako ISO9735.

URL (Uniform Resource Locator) – metoda adresowania witryn internetowych, np. [https://www.lannet.com.pl].

VAN (Value Added Network) – sieć telekomunikacyjna lub komputerowa z usługami dodatkowymi, np. przesyłanie, zapamiętywanie i konwertowanie informacji.

VoIP (Voice Over IP) – wykorzystywanie Internetu jako nośnika digitalizowanych danych głosowych.

Vortal (Wortal) – portal branżowy lub tematyczny.

VPN – logicznie wydzielona sieć prywatna, która łączy określoną liczbę lokalizacji klienta, w obrębie fizycznie istniejącej sieci operatora.

WAN (Wide Area Network) – system połączeń komputerów na dużym obszarze.

Webdesign – tworzenie stron WWW.

Wirtualne biuro – zazwyczaj termin ten określa pracowników, którzy niewiele czasu spędzają w biurze, wyposażeni są w urządzenia umożliwiające wykonywanie pracy w jakimkolwiek miejscu. Również: aplikacja pozwalająca na kontakt z klientami przez witrynę internetową; w niektórych wypadkach eliminuje konieczność zakładania tradycyjnych biur obsługi klienta w innych krajach.

WWW (World Wide Web) – system internetowy, który wykorzystuje HTML i HTTP do przechowywania i dystrybucji dokumentów w formie tekstowej, interpretowanych przez program przeglądarki.

Wyszukiwarka (search engine) – narzędzie do wyszukiwania informacji w Internecie według z góry zadanego tematu.